Ekşi Elma

DÜZ
YUVARLAK

GENİŞ
DAR
GENİŞ
DAR

KALIN
A
I
O
U

İNCE
E
İ
Ö
Ü

Büyük Ünlü Uyumu:
Sözcüğün ünlüleri arasındaki kalınlık incelik uyumudur. İlk hecedeki ünlü kalınsa diğer ünlüler de kalın,inceyse diğerleri de ince olur.
Ör: Çocuklar, beklemişler…Karışık gelmişse BÜU’ya uymaz.Ör:İnsan, kalem,kitap…
→Aslen Türkçe oldukları halde sonradan uğradıkları ses değişikliği nedeniyle BÜU’ya uymayan kelimeler de vardır.Ör:Kardeş (kardaş), elma (alma), anne (ana)…
→Türkçede bazı ekler BÜU’yu bozar:
☻-ken : bakarken
☻-ki : akşamki
☻-leyin : sabahleyin
☻-gil [...]

İlk kural, kuralları ezberlemektense, kuralları örnekleyen gerçek kullanım cümleleri ile yüzleşmek, bunların rehberliğine güvenmek…
Peki, asgari düzeyde de olsa, neden “kurallara” belli ölçüde yer ayırmak zorundayız ki? Vakit yitirmeden, çalakalem yazmağa, çatpat konuşmaya başlasak daha yararlı olmaz mı?
Bunun yanıtı şu: Doğal dil öğrenme çağına dönebilirseniz (0-4 yaş), o güzelim günbegün 24 saat deneme-yanılma (agulama) — ve [...]

Biliyorsunuz: Sıfatlar adları niteler… Aynı işlevi, bir araya gelerek sıfat işlevi kazanan birkaç sözcük (= sıfat-öbeği) veya bütün bir sıfat-cümlecik de üstlenebilir.
Peki, “sıfat-cümlecik” için nasıl bir tanım verebiliriz? = İçinde çekilmiş bir fiil bulunan ve cümle içinde “sıfat” işlevi taşıyan (yani bir isim veya isim-eşdeğerini niteleyen) yan-cümlecik türü…
İşte sizlere pratikte çok yararlı bir saptama: Gerek Türkçe’de [...]

Kullanıldığı Yerler, İşlevleri:
1. Geçmiş/şimdiki/gelecek zaman (=past/present/future) genelinde, yani üç aşağı beş yukarı türkçedeki GENİŞ ZAMAN’da geçerlik taşıyan, süren, yinelenen olay, durum ve eylemler:
The sun rises in the east… Not all clouds bring rain; some are signs of fine weather… A week has seven days… Ali speaks English fluently. Güneş plays the guitar… I sleep [...]

“Yardımcı fiiller” adı verilen gramer sınıfı, cümledeki olayı/durumu/eylemi anlatan “asıl” fiile (main verb), ek anlam özellikleri kazandıran destek fiillerden oluşur. Bu ek özellikler, “tense”, “mood”, “modality” ve “manner” (= zaman, kip, kullanım ortamı, iletişim tarzı ve işlevi) gibi anlam ve nüansları çeşitli açılardan niteleyen, genişleten, oluşturan öğelerdir:

They have been singing at least for an hour. (Bir [...]

Çok gençtim… Dil ve edebiyat öğrenimi için gelmiştim… Bu kuzey ülkesinin insanları — ilk zamanlar bunun ayırdında değildim — olaylara çoğulcu bir görelik ile bakıyor, ne gibi durumlarda nelerin olabileceğini irdeliyor – ve “if’li” cümlelerle konuşuyorlardı…
Çoğu zaman, “çok kesin ifadeler kullandığım” eleştirisini göğüslemek zorunda kalıyordum. Bir iletişim kopukluğu olduğu belliydi. Ama nedenine parmak basamıyor, çözüm bulamıyordum. [...]

KISA AÇIKLAMA
Az sayıda kalıp içeren bu kip, yine de İngilizce’nin en işlek ve en ilginç  — yabancıların da en çok güçlük çektiği yönlerinden birini oluşturuyor. İlgi alanımız şimdi dilek ve isteklerin, öneri ve gerekirliklerin, hayıflanmaların, varsayımların dünyasıdır.
Aslında, Türkçe yazılan bir İngilizce gramerde, “the subjunctive mood” karşılığında “varsayım kipi” gibi bir deyim kullanmak en doğrusu olurdu. Ancak, [...]

PRESENT

ACTIVE
to see = görmek

PASSIVE
to be seen = görülmek

PERFECT

ACTIVE
to have seen = görmüş olmak

PASSIVE
to have been seen = görülmüş olmak

CONTINUOUS

PRESENT
to be seeing = görüyor / görmekte olmak

PERFECT
to have been seeing = görüyor olmuş olmak, göregelmiş olmak

NOT: Continuous (progressive) mastarların edilgen (passive) biçimi yoktur.
BAŞA DÖNÜŞ

DİKKAT… DİKKAT…

Aşağıda vereceğim pratik kullanım kuralı büyük önem taşıyor. [...]

KISA GİRİŞ: İngilizce’de participle /pa‘TİS-ıpıl/ ‘lar, fiillerden türetilen ve sıfat veya zarf işlevleri için kullanılan sözcüklerdir. Türkçe gramerde karşılık olarak “ortaç” terimi yaygındır. Türkçe dilbilgisi terimlerini tartışmak bana düşmez, Fakat, bazı yazarların, bu iki farklı dilin gramerini birbirine birebir uydurma çabası, “ortaç” karşılığında yalnızca sıfat-fiillerin düşünülmesi hatasına yol açıyor. İngilizce’den söz ederken “sıfat-fiil” ve “zarf-fiil” olarak [...]

İlgeç (edat, preposition) için verilebilecek en sağlıklı tanım kanımca şudur: “ilgeç-öbeği” oluşturmakta kullanılan işlev sözcüğüdür. Şimdi sorumuz şu olacak? Bir ilgeç-öbeği nedir, yapısı nasıldır, ne iş görür?
Yapısı: İlgeç öbeği, bir ilgeç ve bunun nesnesinden oluşur. Nesne bir ad (isim, noun), veya bir adıl (zamir, pronoun), veya bir isim-fiil (gerund), veya bir ad-öbeği (noun phrase) olur. Yapıda [...]